Wiadomo, że wielu wierzących żyje niezgodnie z tym, co głoszą. Są też uczciwi niewierzący i wyznawcy innych religii. Dlaczego więc Kościół twierdzi, że wiara jest konieczna do zbawienia? Krzywdzi to ludzi, którzy Boga nie mieli okazji poznać, jak też tych, którzy cierpią z powodu wątpliwości. Krzysztof

M. Wojciechowski Fot. arch. pryw.

Zacznijmy od tego, że zbawienie, czyli wyratowanie człowieka od zła i śmierci, jest najpierw i przede wszystkim skutkiem pomocy Bożej. Tę pomoc nazywa się łaską. Człowiek nie potrafi przecież sam siebie wyratować, gdyż jest słaby i grzeszny. Wobec zła z zewnątrz i w nas samych często jesteśmy bezradni. Są wprawdzie tacy, którzy uważają, że nie mają się z czego spowiadać, czyli że nie ulegają złu, ale słusznie przyjmujemy to z przymrużeniem oka, jak opowieść barona Münchhausena, że niby sam siebie za włosy wyciągnął z bagna.

Bóg jednak kocha ludzi i chce nas wszystkich wybawić, pomaga nam. Jaką rolę odgrywa tu wiara i uczciwe postępowanie? Wyrażają one ludzką odpowiedź na pomoc z góry. Przez wiarę i dobre czyny człowiek może powiedzieć Bogu swoje „tak”.

Wiarę, o której mowa, przeważnie rozumie się zbyt wąsko, jako samo przekonanie o istnieniu Boga. Takie przekonanie jest potrzebne, ale nie wystarcza. List Świętego Jakuba Apostoła stwierdza w związku z takim rozumieniem wiary, że także złe duchy „wierzą i drżą”.

Zauważmy jednak, że w języku polskim obok słowa „wierzący” istnieje słowo „wierny”. Jest też zwrot „dochować wiary”. Pokazuje to, że wiara w istocie i pierwotnie znaczy tyle co wierność! Bierze się to z języka hebrajskiego, gdzie wyraz emuna ma taki właśnie sens. Tak też rozumiał to Święty Paweł Apostoł, gdy pisał o zbawieniu przez wiarę.

Sprawdzianem i konkretnym wyrazem wiary jest więc wierność Bogu w naszym życiu. Jeśli ktoś jest niewierny Bogu, trudno go uznać za wierzącego, choćby teoretycznie Boga uznawał. Trzeba to jednak odróżnić od sytuacji człowieka, który wierzy, ale jest po prostu zbyt słaby. Mimo wszystko stara się prowadzić uczciwe życie. Zmierza wtedy ku Bogu, choćby nawet powoli, gdyż idzie we właściwym kierunku.

Może też być odwrotnie: ktoś cierpi z powodu wątpliwości w wierze, ale przestrzega zasad moralnych i wiernie spełnia praktyki religijne. Jest więc wierny Bogu, a Bóg na pewno go przyjmie. Łatwiej oczywiście być wiernym Bogu, gdy się Go zna. Nie ma powodu zaprzeczać, że istnieją dobrzy ateiści, ale gdyby znali Boga, zapewne mogliby być jeszcze lepsi.

Wątpiącym trzeba więc radzić, aby trzymali się przykazań i sakramentów. Nawet wielcy święci przeżywali okresy ciemności – ale nie ustępowali.

Michał Wojciechowski - świecki teolog, profesor biblistyki na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, mąż i ojciec dwójki dzieci.