Numer 3/10

Dziewczyny w akcji

Mnóstwo dziś w księgarniach książek o wróżkach i wiedźmach, a Barbie występuje w każdej postaci: od Kopciuszka po muszkieterkę. Po takiej lekturze dzieciństwa ulubioną lekturą nastolatki może być już tylko seria książek Stephenie Meyer o miłości 17-latki do wampira. Na szczęście równolegle ukazuje się wiele innych, wartościowych książek dla dziewcząt w każdym wieku.

Nie tylko Calineczka 

Wybór ciekawych lektur dla małych czytelniczek jest tak duży, że każda z nich znajdzie coś dla siebie. Dziewczynka, które lubi tradycyjne bajki, z chęcią posłucha Opowieści do poduszki Wojciecha Widłaka. Jej bohaterką jest Kasia oraz pewna niezwykła poduszka, lubiąca przebierać się w różnokolorowe poszewki. Dla dziewczynki, która preferuje książki skrzące się od błyskotliwych pomysłów i igraszek wyobraźni, odkrywające tajemnicze krainy, znakomite będzie Lusterko z futra Zofii Beszczyńskiej. Czytelniczka znajdzie tu śpiącą królewnę, smoka i strasznego wilka, trafi na Szklaną Górę i do królestwa kotów.

Dobrze jest zapoznać dziewczynkę z różnymi bohaterkami, aby poprowadzić ją za pomocą książek w odmienne światy. Od każdej z bohaterek nauczy się czego innego: Karusia z Piaskowego wilka zainspiruje ją do wnikliwej obserwacji rzeczywistości i zadawania pytań, Nusia z Nusi i baranich łbów otworzy przed nią świat wyobraźni, Ronija z Ronji, córki zbójnika zaszczepi w niej odwagę. Warto, by mamy polecały córkom książki z własnego dzieciństwa – wartościowe jest zapoznanie się z bohaterkami bajek Andersena czy powieści Astrid Lindgren, ale trzeba także dać im możliwość poznania współczesnych książkowych „koleżanek”.

Intryga, która wciąga

Na okładkach książek dla starszych dziewczynek trudno znaleźć bohaterkę… w spódnicy. Spodnie nosi Milenka, Klementynka czy Zuźka D. Zołzik – ulubione postacie 10-latek. Nic dziwnego, przecież w spódnicy trudno walczyć z chłopakami w szkole, a Zuźka D. Zołzik, bohaterka serii książek Barbary Park, nie ma innego wyjścia. Podobnie jak Klementynka, tytułowa bohaterka książki Sary Pennypacker, która też do najgrzeczniejszych nie należy i trafia do gabinetu dyrektorki za obcięcie włosów koleżance. Milenka z książki Dagmar Chidolue Milenka w Berlinie musi szybko biegać, aby pomóc w schwytaniu złodzieja ciast – w spodniach jest jej wygodniej. Wyjątkiem jest 10-letnia Tilda z serii książek Ingelin Angerborn, ale jej życie komplikuje z kolei bujna wyobraźnia i kto wie, czy czasem też nie zamieni spódniczki na spodnie.

Współczesne młode czytelniczki lubią bohaterki, które mają tyle samo lat co one. Oczekują książek pełnych przygód, raz prawdopodobnych, innym razem fikcyjnych, o których mogą pomarzyć. Utwory dla nastolatek powinny być napisane z humorem, a intryga musi wciągać. Na szczęście wielu autorów potrafi znakomicie sprostać tym wymaganiom.

Oko w oko z problemami

Nastolatki wybierają książki, które oprócz interesującej fabuły dostarczą im  rozwiązań ich codziennych problemów. Wiele z nich pozostaje od lat wiernych Małgorzacie Musierowicz, której cykl powieści, zwany popularnie „Jeżycjadą”, obejmuje kilkanaście tomów i stał się zjawiskiem nie tylko literackim, ale też socjologicznym.

Kolejną ulubioną autorką nastolatek jest Ewa Nowak, której felietony, opowiadania i powieści podpowiadają, jak radzić sobie w domu i w szkole, w chwilach dobrych i trudnych, z przyjaciółmi i rodzicami. Jej książki podejmują tematy uniwersalne, takie jak uczciwość, przyjaźń, szczerość czy szacunek. Ewa Nowak jest z zawodu pedagogiem terapeutą, dlatego opisuje problemy młodzieży wnikliwie i ze znawstwem tematu.

Pisanie dla nastolatek jest wyzwaniem, jakiego podejmują się najbardziej popularni autorzy, czego dowodem jest Agrafka Izabeli Sowy, zachęcająca do zmierzenia się z własnymi lękami i dokonania rachunku uczuć. Z drugiej strony nastolatki sięgają chętnie po książki z innego kręgu kulturowego, stąd popularność nagrodzonego prestiżową nagrodą Bezdomnego ptaka Glorii Whenan, w której 13-letnia Hinduska wychodzi za mąż, a wkrótce potem zostaje wdową.

Ta różnorodność książek daje nadzieję, że kiedy dziewczynki staną się kobietami, będą wybierały lektury interesujące i wartościowe.