Cukrzyca cukrzycy nierówna
Dwa podstawowe rodzaje cukrzycy to: typ 1 – insulinozależna, tzw. młodzieńcza; rozpoznawana, gdy trzustka w ogóle nie produkuje insuliny, oraz typ 2 – insulinoniezależna, nazywana cukrzycą dorosłych, rozpoznawana, gdy insuliny jest zbyt mało lub komórki ciała nie są zdolne do wykorzystania własnej insuliny. Typ drugi pojawia się u coraz młodszych, nawet kilkunastoletnich pacjentów.
Rozpoznanie typu 1 jest stosunkowo łatwe i szybkie, bo objawy są charakterystyczne: osłabienie, senność, utrata masy ciała, znacznie zwiększone pragnienie, zwiększona ilość oddawanego moczu, nawet trudno gojące się rany. Najczęściej jednak diagnozuje się drugi typ cukrzycy – występuje on u osób otyłych, które mało się ruszają, jedzą tłusto i słodko, prowadzą siedzący tryb życia. U pewnej grupy chorych nie występują żadne objawy choroby, mimo utrzymującego się wysokiego poziomu cukru. Istnieją też inne typy cukrzycy – u kobiet w ciąży, spowodowanej chorobami endokrynologicznymi lub wywołanej przyjmowaniem niektórych leków.
Do czego prowadzi
Dzisiaj można łatwo kontrolować cukrzycę dzięki codziennym pomiarom cukru we krwi. Pacjenci robią to sami, bo glukometry są coraz prostsze w użyciu i sprawiają coraz mniej bólu (trzeba nakłuć opuszkę palca, by pobrać kroplę krwi; w ciągu kilkunastu sekund urządzenie podaje wartość poziomu cukru). Jednak bez współpracy chorych – prawidłowej diety, a często też leków i zastrzyków insuliny – lekarze są bezradni. Uszkadzając duże naczynia krwionośne, cukrzyca może doprowadzić do miażdżycy, zawału serca, udaru mózgu; uszkadzając małe naczynia – do utraty wzroku. Zagrożeniem jest też niewydolność nerek oraz zaburzenia krążenia i unerwienia w nogach – zdarza się, że pacjentom trzeba amputować stopę.
Zmiana trybu życia
Najważniejsza jest dieta. Należy jeść 4-5 razy dziennie, ale mniejsze posiłki, pełne warzyw. Zrezygnować z nadmiaru tłuszczu i cukru. Sięgać po kasze, ryż, płatki zbożowe i ryby. Unikać produktów konserwowanych, dosładzanych i smażonych. Zrównoważona dieta to tylko jeden z elementów sukcesu. Niezwykle istotny jest ruch – co najmniej trzy razy w tygodniu po 30 minut. Najbardziej skuteczne jest uprawianie sportu – niech będzie to pływanie, jazda na rowerze albo choćby spacery. Zmiana trybu życia może zdecydowanie opóźnić podawanie leków i insuliny. Jednak z chwilą rozpoznania cukrzycy typu 1 leczenie insuliną trzeba rozpocząć natychmiast i prowadzić je już do końca życia.
Nade wszystko – informacja
Wciąż zbyt mało wiemy o cukrzycy i związanych z nią niebezpieczeństwach. Dlatego już od 1991 roku na świecie obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Cukrzycą. Organizowany jest przez Międzynarodową Federację ds. Cukrzycy przy wsparciu Światowej Organizacji Zdrowia w dniu 14 listopada. To dzień urodzin Fredericka Bantinga, który razem z Charlesem Bestem sformułował pierwsze teorie prowadzące do odkrycia insuliny w 1922 roku.
Tegoroczny Dzień Walki z Cukrzycą ma zwrócić uwagę na cukrzycę u dzieci i młodzieży. W jego ramach ma miejsce wiele ciekawych inicjatyw: od konkursów plastycznych i fotograficznych po naukowe konferencje i spotkania ze znanymi ludźmi chorującymi na cukrzycę. W zeszłym roku właśnie 14 listopada stowarzyszenia diabetyków wraz z władzami miast oświetliły na niebiesko 279 słynnych budowli na całym świecie. Wśród nich m.in. Krzywą Wieżę w Pizie, budynek Opery w Sydney i Sears Towers w Chicago. W tym roku ma ich być 500. Szczegóły znajdziecie na stronie: www.worlddiabetesday.org.
