fot. THETAXSTOCK

Wyniki badań przeprowadzonych w grudniu 2008 roku przez instytut MillwardBrown SMG/KRC, pokazują, że co trzecie dziecko w wieku od 7 do 14 lat korzysta z telefonu komórkowego. Coraz więcej rodziców uważa, że posiadanie przez dziecko telefonu usprawni życie całej rodziny. Dzięki łatwiejszemu kontaktowi rodzice wiedzą, gdzie jest ich dziecko i kiedy wróci, czy trzeba po nie przyjechać, czy czekać w domu z obiadem. Dziecko może poprosić mamę albo tatę o pomoc nie tylko wtedy, kiedy zapomni zeszytu z wypracowaniem, ale też gdy się rozchoruje i nie może samo wrócić do domu. Najmłodsi z łatwością odkrywają zasady działania telefonu, niestety nie wiedzą, jak korzystać z niego bezpiecznie i jakie niesie on dla nich zagrożenia.

Moja pierwsza komórka

„Mając na uwadze bezpieczeństwo najmłodszych użytkowników telefonii komórkowej, stworzyliśmy poradnik savoir vivre’u” – tłumaczy Tomasz Jarmicki, prezes CenterNet S.A., organizatora akcji Moja Pierwsza Komórka. Poradnik zawiera siedem kluczowych zasad, które powinien znać każdy posiadacz komórki. Dzięki nim rodzice mogą łatwiej zapoznać dziecko z telefonem. Warto porozmawiać o tym, gdzie powinno się go trzymać, aby nie trafił w niepowołane ręce, oraz kiedy można z niego korzystać, a w jakich sytuacjach lepiej go nie wyjmować. Podstawą jest zrozumienie przez dziecko, że telefon to nie nowa zabawka, ale sprzęt, który służy konkretnym celom. Zdarza się, że komórka dominuje w życiu dziecka i że bez niej nie potrafi ono funkcjonować. Nie zapominajcie, że nic nie zastąpi bezpośredniego kontaktu z dzieckiem i poświęcanego mu czasu. Nie może zabraknąć chwil na rozmowę – nie przez telefon, ale w cztery oczy.

W kieszeni plecaka

Wybierając telefon dla dziecka, zastanówcie się, czemu ma on służyć. To pomoże dopasować model do potrzeb. Pamiętajcie, że im droższy aparat, tym bardziej narażacie dziecko na to, że jego komórka stanie się atrakcyjnym łupem dla złodzieja. Tymczasem powinno się ono czuć bezpiecznie, rozmawiając przez telefon. Odradźcie rozmowy na ulicy i wśród nieznanych osób. Zwróćcie uwagę na to, że trzeba wiedzieć, kto widzi telefon – im mniej ludzi, tym lepiej. Po skończonej rozmowie dziecko musi schować komórkę w miejscu niewidocznym dla złodzieja. Możecie wybrać je razem. Potrzebny będzie do tego szkolny plecak i ubranie. Niech dziecko zaproponuje kilka miejsc, a potem omówcie, które będzie najlepsze. Pokażcie mu, gdzie wy trzymacie swoje telefony.

Na pomoc

Nauczcie dziecko, kiedy powinno używać telefonów alarmowych i wpiszcie je do jego komórki. Wytłumaczcie, czym grozi ich nadużywanie (kiedy dzwoni się pod te numery dla zabawy, nie będzie mogła się dodzwonić osoba naprawdę potrzebująca pomocy). Te numery służą ratowaniu życia. Możecie w domu przećwiczyć z dzieckiem sytuację, gdy musi z nich skorzystać, aby go z nią oswoić.

Limit gadania

Dziecko będzie wykorzystywało telefon także – jeśli nie przede wszystkim – do rozmów towarzyskich. Pojęcie abonamentu lub cena karty na razie są dla niego abstrakcją. Rozmawiając, nie ma poczucia, że licznik bije. Ustalcie jasne zasady: wyznaczcie miesięczną kwotę i konsekwentnie jej nie przekraczajcie, chyba że określicie sytuacje awaryjne, w których budżet na telefon ulegnie zwiększeniu. Pokażcie dziecku, jak zarządzacie budżetem domowym – to pomoże mu rozsądnie gospodarować czasem wyznaczonym na rozmowy. Przedyskutujcie, z jakich rozmów można zrezygnować, a jakie są ważne. Dobrze jest na początku spisywać codzienne połączenia oraz czas ich trwania i wspólnie je analizować. Jeśli dziecko chce uruchomić w telefonie dodatkową funkcję, niech wcześniej sprawdzi, ile to kosztuje.

Wyciszony na lekcji

Poinformujcie dziecko, że nie wszędzie można korzystać z telefonu komórkowego. Poproście, aby wyłączało go w czasie lekcji, spotkań rodzinnych, oglądania seansu w kinie czy sztuki w teatrze. Jeśli jesteście razem, przypominajcie mu o tym. Wyciszenie telefonu jest okazaniem szacunku innym ludziom. Świadczy o kulturze osobistej. Dajcie dobry przykład i sami nie korzystajcie z niego w miejscach publicznych.

Komórka odpoczywa

Najważniejsze jest ustalenie zasad kontaktu. Komórka nie powinna uzależniać dziecka od rodzica w każdej sytuacji, nie powinna także pozbawiać go umiejętności samodzielnego podejmowania decyzji i radzenia sobie z problemami. Ustalcie konkretne sytuacje, w jakich będziecie się kontaktować, oraz sprawy, które mogą poczekać do spotkania w domu. Niech dziecko dzwoni wtedy, kiedy naprawdę tego potrzebuje. Jeśli zgubi komórkę, niech zadzwoni z telefonu kolegi, by was o tym poinformować. Przypomnijcie mu, że telefon musi być naładowany.

SMS-y bez odpowiedzi

Aby nie narażać dziecka na niebezpieczne kontakty, ustalcie z nim, że nie powinno odpisywać na SMS-y od nieznanych osób i nie powinno odbierać telefonów z numerów, których nie potrafi zidentyfikować. Wyjaśnijcie, że tak samo jak w Internecie, w przypadku telefonu też nie każdy ma dobre intencje i czasami podaje się za kogoś, kim w rzeczywistości nie jest. Zadbajcie o to, by dziecko miało zapisane wszystkie numery, z jakich będziecie się z nim kontaktować. Poproście, aby nie podawało swojego numeru nikomu spoza kręgu rodziny i przyjaciół.

Artykuł powstał na podstawie materiałów akcji Moja Pierwsza Komórka.

Poradnik dla najmłodszych

• Dzwoń i trzymaj telefon w bezpiecznym miejscu.

• Numer alarmowy 112 może komuś uratować życie. Używaj go w uzasadnionych sytuacjach.

• Nie wygaduj się do zera.

• Zanim coś wciśniesz – sprawdź, co to jest.

• Są miejsca, gdzie na telefon nie ma miejsca.

• Daj odpocząć swojej komórce. Telefon to nie kumpel, przyjaźnij się z ludźmi.

• Nie odpisuj nieznajomym.

Podajemy za organizatorem akcji Moja Pierwsza Komórka – CenterNet S.A.

fot. arch. pryw.

Marta, mama 9-letniego Wiktora

Wiktor dostał komórkę w wieku 8 lat, kiedy wyjeżdżał na obóz sportowy. Był tym podekscytowany. Zdał wtedy do drugiej klasy. Z jednej strony marzył o pierwszym samodzielnym wyjeździe, a z drugiej – bardzo się bał. Komórka dała mu poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Dzwonił wieczorami, opowiadając nam wrażenia lub płacząc, że tęskni. Trochę się obawiałam, że przez te telefony będzie tęsknił jeszcze bardziej i będzie chciał wracać, poza tym że zacznie obdzwaniać całą rodzinę i bez przerwy grać w gry na telefonie. Ale tak się nie stało. Zapowiedziałam mu, że telefon służy do kontaktu z rodzicami, prosiłam, by nie odbierał telefonów od nieznanych numerów i nie rozmawiał przez telefon z osobami, których nie zna. Numery telefonów – mój, męża i wychowawców – wpisałam mu do książki adresowej. Największą korzyścią z tego, że Wiktor miał ze sobą telefon, była dla nas, rodziców, możliwość stałego z nim kontaktu. Czuliśmy się bezpieczniej, wiedząc, że gdyby się coś działo, mógłby natychmiast z nami porozmawiać.

W ciągu roku szkolnego Wiktor dzwoni, żeby poinformować mnie, że wcześniej kończy lekcje lub że zajęcia dodatkowe są skrócone albo odwołane. Boję się, że posiadanie telefonu może oznaczać potencjalne niebezpieczeństwo, ale tak samo się martwię, że może mu się coś stać, gdy zimą jeździ na snowboardzie, a latem pływa w morzu.

fot. arch. pryw.

Małgorzata, mama 12-letniego Ignacego i 15-letniego Aleksandra

Gdy rok temu starszy syn dostał komórkę, był tym bardzo przejęty. Większość jego kolegów korzystała już z telefonów komórkowych. Zapowiedziałam mu, że ma pilnować aparatu i przegadanych minut, bo straci impulsy. Uprzedziłam, że jeśli ktoś go zaatakuje i będzie chciał mu odebrać komórkę, ma ją oddać bez względu na wszystko.

Nieumiejętne korzystanie z komórki przejawia się u mojego syna w lekkomyślnym nadużywaniu SMS-ów oraz ciągłym potwierdzaniu lub odwoływaniu spotkań. Nie umawia się precyzyjnie na godzinę w określonym miejscu, bo – „jeszcze się zdzwonimy”. To nie uczy go punktualności i planowania czasu.

Dla większości dzieci marka i liczba gadżetów w komórce jest niezwykle ważna, choć i tak z nich nie korzystają. Modne są konkretne typy telefonów, co powoduje, że dzieci chcą mieć wciąż nowe aparaty z różnymi gadżetami. Przechwalają się nimi i popisują. Rozmawiając z synami, podkreślam, że ważna jest użyteczność i trwałość, a innych ludzi nie ocenia się po tym, jaki sprzęt posiadają. Nie zawsze to do nich trafia. Przy zakupie telefonu dla syna najważniejsza była dla mnie jakość obudowy, wytrzymałość baterii i cena, choć oczywiście pozwoliłam mu dokonać wyboru w sensownych granicach. Młodszy syn jeszcze nie ma komórki, ale coraz częściej widzę, że przydałaby mu się. Dzięki telefonowi komórkowemu mam poczucie, że w nagłym wypadku łatwiej mogę się skontaktować z dzieckiem, a ono ze mną. W miejscach, w których bywają moje dzieci, w tym także w szkołach, zlikwidowano publiczne automaty telefoniczne, a korzystanie z telefonu w sekretariacie w praktyce okazuje się trudne. Dzieci boją się o to poprosić nawet w pilnej sprawie, bo czują, że personel szkoły niechętnie odnosi się do takich „kosztów”.

fot. I. Górnicka-Zdziech

Agnieszka, mama 6-letniej Gabrysi

Gabrysia dostała swój pierwszy telefon komórkowy, gdy miała 5 lat. Zdecydowaliśmy się na to tylko dlatego, że mój mąż często wyjeżdżał w delegacje. W czasie swojej nieobecności chciał mieć kontakt z córką, a nie mamy telefonu stacjonarnego. Gabrysi bardzo się ten prezent spodobał. Od razu zadzwoniła do babć, aby pochwalić się swoim pierwszym telefonem. Powiedzieliśmy jej, aby do nikogo nie dzwoniła bez potrzeby, nie brała telefonu na dwór i o niego dbała. Poza domem dzwoniła z niego tylko wtedy, gdy zostawała na noc u babci. Teraz nie używa już telefonu, bo nie ma takiej potrzeby – mąż nie wyjeżdża. Nie chcę jej niepotrzebnie przyzwyczajać do telefonu, bo dużo mówi się o tym, że komórki źle wpływają na zdrowie. Zapewne do tematu wrócimy, gdy Gabrysia pójdzie do szkoły. Przy korzystaniu z telefonu najważniejsze jest to, żeby dziecko samo umiało go obsługiwać. Młodsze dzieci powinny mieć aparat prosty w obsłudze.