fot. THETAXSTOCK

Niektóre dzieci zdobywają przyjaciół bez problemu, inne starają się na próżno. Niektóre są lubiane, inne nie. Niektóre zaprzyjaźniają się z takimi osobami, które motywują je pozytywnie, dzięki czemu osiągają sukcesy w szkole i w kontaktach z rówieśnikami. Inne znajdują znajomych, którzy wyzwalają w nich jedynie złe zachowania, nakłaniają do palenia papierosów, picia alkoholu czy wagarowania. Waszemu dziecku potrzebne jest wsparcie, by odnaleźć się wśród rówieśników, których charakter i sposób bycia uważacie za właściwe.

Ważni nauczyciele

Po rodzicach to przyjaciele mogą być najważniejszymi nauczycielami dziecka. To oni uczą je, czym jest lojalność, pokazują, co oznacza dawać, a co brać, jak być liderem i odnależć się w grupie. Czasem koledzy uczą wasze dzieci praktycznych rzeczy, np. jak zawiązać krawat czy ułożyć modną fryzurę. Przyjaciele pomagają rozwiązywać szkolne problemy, często wzmacniają pozycję dziecka w grupie rówieśników, stanowiąc dla niego oparcie. Badania pokazują nawet, że posiadanie kolegów wpływa na osiąganie lepszych wyników w nauce. Uczniowie, którzy wiedzą, że mają przyjaciół, chętnie podejmują ryzyko w grach zespołowych (np. próbują zdobyć piłkę lub strzelić gola), zgłaszają się na ochotnika do rozwiązywania zadań z matematyki na tablicy, udzielają się w szkole (m.in. działają w samorządzie). Dzieci, które mają już przyjaciół, łatwiej nawiązują kolejne przyjaźnie.

Jak zdobyć przyjaciela

Aby zdobyć przyjaciela, trzeba samemu nim być. By dobrze funkcjonować w grupie, dzieci powinny:

• Rozwijać swoje zainteresowania – jeśli ktoś lubi grać w piłkę nożną, zwykle znajduje przyjaciół na boisku. Dzieci, których pasją jest śpiew – w chórze. Wspólne zainteresowania to jeden z najpewniejszych sposobów zawiązania bliskiej, silnej relacji i utrzymania jej.

• Interesować się innymi – co jest szczególnie trudne dla tych dzieci, które myślą wyłącznie o sobie.

• Wiedzieć, kiedy się poddać – nie zawsze trzeba wygrywać, bo nieustanne wygrywanie wcale nie przysparza przyjaciół.

• Uśmiechać się – nikt nie chce spędzać czasu z kimś, kto jest wciąż nadąsany.

• Dochowywać tajemnic – dzieci muszą się uczyć, jak nie zawieść czyjegoś zaufania.

• Wspierać innych – przyjaciele razem uczą się, bawią i siedzą w ławce. Wzmacniają się dobrym słowem, a kiedy jeden ma zły dzień, drugi go nie opuszcza, tylko pociesza.

• Dobrze wyglądać – nie muszą nosić markowych ubrań, aby zdobyć przyjaciół, lecz powinny wyglądać ładnie i schludnie. Dobre maniery i poczucie humoru także pomagają.

• Doceniać siebie samych – najlepszą drogą do zdobycia i utrzymania przyjaciół jest… wiara w siebie.

Nieodpowiedni znajomi

Niestety, niektórzy fałszywi przyjaciele źle wpływają na dzieci. Kiedy instynkt podpowiada wam, że najbliżsi koledzy i koleżanki waszego dziecka wpędzą je w kłopoty, musicie zareagować. Oto, co możecie zrobić:

• Spędzać więcej czasu ze swoim dzieckiem – być w pobliżu, kiedy jego koledzy lub koleżanki przychodzą w odwiedziny; pytać, czy dziecko chce, abyście zabrali ich na rodzinną wycieczkę. Jeśli nie chce, najprawdopodobniej spodziewa się, że wydadzą wam się nieodpowiedni.

• Pomagać dziecku znaleźć innych przyjaciół – zachęcać je do zajęć, podczas których poznałoby nowe osoby, np. do wstąpienia do drużyny harcerskiej. Niech ma szansę na inne znajomości.

• Wyznaczać limity – jeśli rzeczywiście dostrzegacie, że koledzy waszego dziecka źle wpływają na jego zachowanie, dokładnie wyznaczcie, kiedy, jak i gdzie może spędzać z nimi czas. Niektórzy powinni pewnie przychodzić do waszego domu wyłącznie wtedy, gdy w nim jesteście.

Pod presją

Dzieci powinny umieć odnaleźć się w grupie i do niej przynależeć, ale w niektórych sytuacjach nie jest wskazane, by za nią podążały. Nauczcie wasze dziecko mówienia „nie”, kiedy inni łamią wpojone mu zasady, namawiają do przekraczania prawa czy agresji wobec innych. Oto kilka sposobów, jak pomóc dziecku w trudnych chwilach, gdy musi przeciwstawić się rówieśnikom:

• Podpowiedzcie mu, by znalazło dobrą wymówkę, np. „Nie mogę z wami pójść, bo dziś wieczorem muszę się zająć młodszym bratem”.

• Może zupełnie zmienić temat, np. „Dasz wiarę, jak trudny był ten test z historii?”.

• Może rzucić lepszy pomysł, np. „Dlaczego zamiast tego nie pooglądamy telewizji?”.

• Zaproponujcie, by obwiniło was, np. „Moja mama nigdy by mi nie darowała, gdybym poszedł na imprezę taką jak ta”.

• Zabrońcie dziecku spotykać się z tego typu znajomymi, jeśli widzicie, że wywierają na nim presję, której nie może samo podołać.

Artykuł powstał na podstawie materiałów amerykańskiego Instytutu Rodzica (Parent Institute) z Wirginii, którego celem jest wspieranie zaangażowania rodziców w edukację swoich dzieci.