Poszukajmy zatem wokół nas
ciekawych miejsc, do których dojedziemy łatwo i w miarę szybko. Zrobiłem
tak: najpierw wybrałem kilka miast rozrzuconych po kraju – mój wybór
padł na Gdańsk, Katowice, Poznań, Warszawę i Lublin. Potem poszukałem
ciekawych miejsc, które są od nich położone w odległości nie większej
niż 100 kilometrów.
 |
| Ruiny renesansowego zamku w Janowcu, na skarpie nad Wisłą. fot. ANNA OLEJ, KRZYSZTOF KOBUS – TRAVELPHOTO |
Czartoryskie Puławy
Zawsze słoneczne klimaty kojarzą mi się z Lubelszczyzną. Okolice Puław, Kazimierza Dolnego i Nałęczowa są powszechnie znane, a jednak wydaje mi się, że nie do końca odkryte. Czy mknęliście już kiedyś koleją wąskotorową na trasie Nałęczów – Karczmiska, płynęliście statkiem z Kazimierza Dolnego do Puław, zwiedzaliście ruiny zamku w Janowcu albo czy widzieliście Góry Świętokrzyskie ze szczytu Góry Trzech Krzyży? Na tym skrawku ziemi atrakcji jest mnóstwo. Zwiedzanie zacznijcie od Puław. Czartoryscy pozostawili tam liczne ślady, cenne dla polskiej kultury. Pałac, muzeum, park czy Świątynia Sybilli gościły wiele zacnych osób, a w Gotyckim Domku wisiały dzieła Rembrandta i Rafaela. Niektórzy twierdzą, że właśnie tutaj rodził się polski romantyzm.
Jeśli chcecie docenić piękno renesansowych kamienic i uroczego rynku Kazimierza Dolnego, spróbujcie najpierw przebyć pieszy szlak krawędzią wiślanego brzegu (to fragment Małopolskiego Przełomu Wisły) albo przespacerujcie się lessowymi wąwozami. Spacerowicze dobrze poczują się w Nałęczowie. Na Lubelszczyźnie zawsze jest coś do odkrycia!
 |
| fot. ANNA OLEJ, KRZYSZTOF KOBUS – TRAVELPHOTO |
Para buch, koła w ruch…
Gdybym mieszkał w Wielkopolsce, zrobiłbym wiele, by pojechać do Wolsztyna – ale nie samochodem. Bo do Wolsztyna w tych dniach jeździ się pociągiem ciągniętym przez parowóz! Regularne kursy prowadzone są z Leszna i z Poznania. W pierwszych dniach maja zjeżdżają się tam miłośnicy zwrotnic, drezyn i pary. Kilka tysięcy osób z Polski i z zagranicy przybywa tu, aby podziwiać zlot parowozów, już szesnasty w tym roku. W różnych językach, nawet azjatyckich, można tu usłyszeć zachwyty nad polską „Piękną Heleną” z 1937 roku, która rozpędza się do prędkości 135 kilometrów na godzinę. Impreza jest znana w całej Europie, niektórzy miłośnicy przyjeżdżają specjalnymi pociągami retro. Mówię Wam, w Wolsztynie nikt nie śpiewa o tym, by „wsiąść do pociągu byle jakiego”, każdy chce tam zostać jak najdłużej i to bez względu na pogodę. Nie zapomnijcie, proszę, odwiedzić całego zaplecza technicznego lokomotywowni. A na koniec zostawcie sobie miejsce w aparacie po to, by uwiecznić paradę parowozów. To dopiero przeżycie!
 |
| Chodnik w udostępnionej do zwiedzania XIX-wiecznej kopalni Guido w Zabrzu. fot. ANNA OLEJ, KRZYSZTOF KOBUS – TRAVELPHOTO |
Pofedrować w kopalni
Mieszkańcom Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz Podbeskidzia polecam zabytki przemysłu techniki Śląska i okolic. Projekt ten, choć młody, obejmuje szlak samochodowy od Częstochowy po Żywiec i ukazuje obiekty związane m.in. z tradycją górniczą, hutniczą, kolejnictwem. Oto najbardziej rodzinne ciekawostki.
Chcecie zobaczyć, jak wyglądała praca w kopalni? Jedźcie do Zabrza (przy okazji możecie zaliczyć mecz Górnika) i pytajcie o kopalnię Guido. W górniczych kaskach i z prawdziwymi lampkami zjedziecie 320 metrów pod ziemię i poczujecie atmosferę pracy w kopalni XIX i XX wieku.
Który z chłopców nie chciał być strażakiem? Aby przypomnieć sobie dziecięce marzenia, ruszajcie do Mysłowic – to zaledwie 3 kilometry od Nikiszowca i Giszowca. Tam w Muzeum Pożarnictwa można zobaczyć najstarszą w Polsce konną sikawkę z 1717 roku i wiele dużych czerwonych wozów strażackich. Kiedy ja oglądałem to wszystko, miałem nieodparte wrażenie, że urodziłem się za późno…
 |
| Fokarium na Helu to atrakcja dla dzieci. fot. ANNA OLEJ, KRZYSZTOF KOBUS – TRAVELPHOTO |
Tam, gdzie kończy się Polska
Jestem pewien, że nawet w razie złej pogody wielu rodaków zjedzie do Trójmiasta i wybierze się drogą wodną na Hel. Sama podróż i kołysanie statku to już pierwsze niezawodne emocje, a po zejściu na ląd – kolejne atrakcje. W porcie w Helu z pewnością zakotwiczy statek Marynarki Wojennej, jak co roku udostępniony do zwiedzania. Warto go zobaczyć!
Półwysep Hel otoczony jest wodą, a jego największą atrakcją są plaże. Koniecznie musicie iść na sam koniec mierzei, tam gdzie zaczyna się Polska. A potem podążajcie do Helu, jednej z najstarszej miejscowości na Pomorzu. Już na początku XV wieku stał tu kościół gotycki, a dziś mieści się w nim Muzeum Rybołówstwa. Wśród wielu eksponatów dla mnie największym zaskoczeniem był jedyny w Polsce bojer, jakim rybacy wybierali się po lodzie na zimowe łowy. Idąc w stronę Stacji Morskiej, będziecie mijali Kolonię Rybacką – osiedle domków z lat 20. XX wieku. Stare kaszubskie klimaty znajdziecie także na ulicy Wiejskiej.
Po dojściu do Stacji Morskiej pokażcie dzieciom fokarium. Szare foki to dziś rzadkość w wodach południowego Bałtyku. Jeśli znajdziecie jeszcze czas na latarnię morską, zabytki i pamiątki militarne Helu – będę pełen uznania. W Muzeum Obrony Wybrzeża, umieszczonym w stanowisku ogniowym dział, cofniecie się o kilkadziesiąt lat i spojrzycie z bliska na historię wojenną Helu.
 |
| Pełne uroku zakola rzeki Świder. fot. FORUM |
Świdermajer w choinkach
A na deser coś dla mieszkańców stolicy. To miejsce, które dla warszawiaków było ważne już w XIX wieku, a kojarzy mi się z zabytkami architektury, leniwie płynącą rzeką i relaksem. Okolice Otwocka, Świdra i Józefowa to tereny, gdzie czuję się dobrze bez względu na ciśnienie.
Można tutaj zobaczyć domki i wille budowane w charakterystyczny mazowiecki sposób, które mają jednak w sobie klimaty alpejskie i syberyjskie – dzięki wieżyczkom i balkonom. Takiego stylu architektonicznego, zwanego świdermajer, nie znajdziecie nigdzie w Polsce! Malarz i ilustrator Michał Elwiro Andriolli pod koniec XIX wieku dostrzegł walory ogromnych połaci lasów szpilkowych, małej ilości wilgoci w powietrzu oraz ciszy i spokoju. Nad rzeką Świder wystawił kilka willi, czyniąc ten obszar bardziej popularnym wśród warszawiaków. Ci ostatni zjeżdżali tu na majówki wybudowaną wkrótce kolejką wąskotorową (jedna z lokomotyw stoi do dziś na trasie wylotowej z Otwocka do Karczewa), by wypoczywać nad szerokimi zakolami rzeki. Dużo tu piasku i trawy, a każda rodzina znajdzie sobie miejsce, aby rozłożyć się z kocem.
Musicie wiedzieć, że o atrakcyjności tej okolicy decydują także rzadkie w Europie torfowiska, zanikające i pojawiające się niespodzianie cieki wodne i wydmy. Między innymi dlatego na tych terenach utworzono Mazowiecki Park Krajobrazowy (od Wawra aż po Pilawę). Jeśli macie więcej wolnego czasu, zwiedzajcie ten teren na rowerach, w lasach możecie napotkać wiele bunkrów. I jeszcze coś bardzo ważnego – w Józefowie przy stacji PKP są przepyszne lody.
CIUCHCIĄ W TRASĘ
Górnośląska kolej wąskotorowa to najstarsza na świecie czynna mała ciuchcia. Jej pierwszy przejazd odbył się w roku 1853. Dawniej jeździła na trasie liczącej 160 km! Dziś kursuje na trasie Bytom-Tarnowskie Góry-Miasteczko Śląskie. Jeździ w sezonie letnim, a z jej okien można zobaczyć elektrownię Szombierki (z 1920 roku), lokomotywownię Bytom-Karb, kamieniołomy dolomitu w Suchej Górze oraz zabudowania zabytkowej kopalni srebra w Tarnowskich Górach.
PÓŁWYSEP HELSKI
Jeszcze 200-300 lat temu był ciągiem wysp. W średniowieczu był to tajemniczy zakątek wybrzeża, pełen korsarzy. Ma długość 34 kilometrów; najszerszy jest na końcu (tu ma nieco ponad 3 kilometry), a najwęższy między Chałupami a Kuźnicą – około 80 metrów. Podczas silnych sztormów fale z otwartego morza potrafią przewalać się do Zatoki Puckiej. Różnica temperatury wód po obu stronach lądu dochodzi czasem do kilku stopni.