M. Wojciechowski fot. arch. pryw.

Przytoczę najpierw odnośne słowa Jezusa, przekazane przez Ewangelię św. Mateusza (rozdział 5, werset 32, bardzo podobnie w rozdziale 19, wersecie 9). W wiernym przekładzie z greckiego brzmią one tak: „Każdy rozwodzący się ze swoją żoną (poza przypadkiem nierządu) sprawia, że ona cudzołoży”. Według Jezusa cudzołóstwo jest skutkiem, a nie przyczyną rozwodu.

Wyjątek od zasady, że małżeństwo ma być trwałe, stanowi „nierząd”. Po grecku pojawia się tu słowo porneia, które oznacza różne formy prostytuowania się. Nie mamy obowiązku trwać w małżeństwie z prostytutką, erotomanem czy zboczeńcem. W prawie kościelnym małżeństwa takich osób widziane są jako nieważne od początku.

Udzielanie rozwodów z powodu zdrady pojawiło się w prawosławiu dlatego, że świeckie prawo rzymskie, a potem bizantyjskie, zezwalało na rozwód z tej przyczyny. Za tym przykładem poszli protestanci. Jedni i drudzy naciągnęli słowa Jezusa (chociaż przyzwalając na rozwody, nie uważają ich przecież za coś dobrego!). Tymczasem chrześcijańska odpowiedź na niewierność to przebaczenie, a nie zerwanie.

Pismo Święte mówi nieraz o tym, że małżeństwo ma być trwałe. Święty Paweł w 1 Liście do Koryntian (rozdział 7, wersety 10-11) stwierdził: „Nakazuję nie ja, lecz Pan: żonie nie wolno odchodzić od męża, a jeśli już odejdzie, niech pozostanie niezamężna albo niech pojedna się z mężem. Tak samo mąż niech nie odchodzi od żony”.

Już w Starym Testamencie prorok Malachiasz potępił rozwody, mówiąc: „Strzeżcie się zatem w waszym duchu i niech nikt nie zdradza żony swojej młodości. Gdyż kto jej nienawidzi i oddala ją – mówi PAN Bóg Izraela – okrucieństwem okrywa się, jak płaszczem” (Księga Malachiasza, rozdział 2, wersety 15-16). W Księdze Tobiasza znajdziemy piękną formułę zawierania małżeństwa. Brzmi ona: „Odtąd ty jesteś jej bratem, a ona jest twoją siostrą. Od dzisiaj zostaje ci dana na zawsze” (rozdział 7, werset 12).

Jak być powinno, widać jasno. Rodzi się jednak pytanie, czy ma sens zakazywać rozwodów, skoro ludzie i tak się rozstają. Zauważmy jednak, że cała etyka chrześcijańska jest wymagająca. Uczy, jak być możliwie najlepszym, a nie tylko jako takim. W życiu potrzebujemy bowiem ambitnego punktu odniesienia, nawet jeśli grzeszymy. Na zasady płynące z Biblii powinniśmy więc patrzeć jako na drogowskazy na szczyt góry.

Michał Wojciechowski świecki teolog, profesor biblistyki na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, mąż oraz ojciec dwójki dzieci.