Kwas foliowy przed, w trakcie i po ciąży. Dawkowanie i wskazania

Kwas foliowy przed, w trakcie i po ciąży. Dawkowanie i wskazania

Ciąża to ogromne wyzwanie dla kobiety – w końcu w ciągu kilku miesięcy jej ciało zmienia się, diametralnie ewoluuje i nierzadko zmusza do całkowitej zmiany trybu życia. W ciągu 9 miesięcy organizm nagle potrzebuje nowych witamin, a także makro- i mikroskładników.

Niektóre z nich są niezbędne, aby dziecko rozwijało się w sposób prawidłowy. Wśród tych składników, jest m.in. kwas foliowy, który należy suplementować zarówno przed planowaną ciążą, jak i w jej trakcie, a nawet po porodzie.

Obecnie znajdziemy szereg informacji na temat kwasu foliowego – jego suplementacji, właściwości i tego w jaki sposób wpływa na rozwój płodu. Zebraliśmy wszystkie te informacje w jedno miejsce, aby stworzyć pełne kompendium wiedzy.

Kwas foliowy na co?

Kwas foliowy to organiczny związek chemiczny, należący do grupy witamin B. Nie jest więc to jedna witamina, bądź jeden związek, a grupa wielu różnych substancji, które nazywa się powszechnie folianami.

Kwas foliowy występuje naturalnie, na przykład w tkankach roślin, a także w organizmie który wytwarza bakterie jelitowe. Niestety występuje on w niewielkiej ilości, którą należy regularnie suplementować. Jego znaczenie w naszym organizmie jest ogromne – kwas potrzebny jest każdej komórce od momentu powstania zarodka, aż po śmierć. Jego głównym zadaniem jest synteza kwasów nukleinowych, dzięki któremu dochodzi do regulacji wzrostu i funkcjonowania wszystkich, poszczególnych komórek naszego ciała. Powszechnie ujęło się, że kwas foliowy powinny suplementować przede wszystkim kobiety w ciąży, co nie jest to do końca prawdą.

Kwas foliowy w ciąży najlepiej suplementować w sposób systematyczny – zwłaszcza jeśli są przypuszczenia o jego niedoborze. Faktycznie jego największą właściwością jest wspomaganie prawidłowego rozwoju oraz wzrastanie płodu w czasie ciąży, ale nie są to jego dominujące zalety i właściwości.

Gdy folianów jest za mało, istnieje ogromne ryzyko powstawania wad – np.cewki nerwowej[1] u płodu lub zespołu Downa. Bardzo często poronienia bądź zahamowania wzrastania płodu wynikają właśnie z nieodpowiedniej suplementacji kwasu foliowego.

Ile i kiedy powinna być suplementacja kwasu foliowego w czasie ciąży?

Badania wskazują że dedykowaną suplementację kwasu foliowego należy rozpocząć nawet na 3 miesiące przed ciążą. Wynika to z faktu, że kwas musi zagnieździć się w krwinkach, co trwać może nawet 12 tygodni (dlatego też zaleca się kwas foliowy metylowany).

Suplementacja kwasem foliowym występuje w dawkach od 0,4 do 0,8 mg na dobę.

Najczęściej dawkę 0,4 mg kwasu foliowego należy stosować podczas ciąży i podczas karmienia piersią. Pojawiają się jednak pacjentki, w których ryzyko uszkodzenia płodu jest dużo większe, co może skutkować zwiększeniem dawki. Ponadto uzupełnianie niedoborów bardzo często idzie w parze z innymi suplementami – głównie z witaminą B12.

Kwas foliowy cena wynosi od 10 do 30 zł, w zależności od wielkości opakowania.

Czy kwas foliowy można uzupełnić dietę?

Kwas foliowy występuje w produktach, które wzbogacone są w foliany. Na czele tych najbardziej nasyconych są np. sałata, szpinak, brokuły. Zawartość kwasów w tych warzywach jest stosunkowo duża, natomiast przyswajalność – bardzo mała. Oznacza to, że musiałabyś zjeść naprawdę dużo danego produktu, aby zapewnić pożądane uzupełnienie tego składnika. Dlatego też kobiety w wieku rozrodczym, np. które planują ciążę, powinny zadbać o dokładną suplementację folianami, również sposób nienaturalny (tj. farmakologiczny).

Czy kwas foliowy może być szkodliwy?

Aby kwas foliowy był aktywny, musi dojść do szeregu reakcji wewnątrz naszego organizmu. Bardzo często w suplementacji kwasem występuje także niedobór witaminy B12. Sytuacja ta jest szczególnie niebezpieczna, jeśli wystąpi zbyt duże stężenie folianów i jednocześnie niewielka ilość witamin z grupy B. Mieszanka zbyt dużego kwasu z jednoczesnym, zbyt małym stężeniem B12 drastycznie zwiększa ryzyko powikłań i schorzeń.

Jakich? Nagromadzony kwas foliowy może wpłynąć na układ immunologiczny, co z kolei może sprzyjać otyłości, cukrzycy typu 2 i insulinooporności.

Brać kwas foliowy rano czy wieczorem?

Na wchłanialność kwasu foliowego nie ma wpływu godzina ani pora przyjmowania suplementów. Docelowo więc tabletki można połykać zarówno rano, jak i wieczorem.

Nie jest również ważne czy bierzesz suplementacje w trakcie, po czy przed posiłkiem. W tym aspekcie istotne jest zachowanie regularnej, prawidłowej dawki, którą przepisuje i zaleca lekarz prowadzący

Kwas foliowy gdzie występuje?

Jak już wspomnieliśmy – niewielką ilość folianów jest w stanie wytworzyć nasza własna mikrobiota jelitowa. Wartość tą jednak warto uzupełniać poprzez farmakologię i prawidłowo zbilansowaną dietę.

Szczególnie bogate w kwas foliowy są: warzywa – takie jak brukselka, szparagi, bób, groszek zielony, pomidory, kapusta, a także ziarna – w tym orzechy i pełnoziarniste pieczywo; owoce – cytrusy oraz drożdże i produkty pochodzenia zwierzęcego – jaja i sery

Pamiętaj, że zbyt wysoka temperatura gotowania oraz wystawianie danych składników na działanie promieni słonecznych obniża zawartość folianów. Tylko samo gotowanie redukuje ich stężenie nawet o 70%! Ponadto w prawidłowym ich wykorzystaniu pomaga np. witamina C, cynk oraz żelazo.

Bibliografia:

[1] Smith, A. D., Kim, Y. I., & Refsum, H. (2008). Is folic acid good for everyone?. The American journal of clinical nutrition, 87(3), 517-533.

[2] Herbert, V. (1965). Folic acid. Annual review of medicine, 16(1), 359-370.

admin

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *